Vraag het aan Joep

Home » Vraag het aan Joep

steljevraagaanjoep

Hieronder geeft Joep de Merel antwoord op een aantal vragen die kinderen hem de afgelopen maanden aan hem hebben gesteld in de tentoonstelling Merelmest, Miezemuizen & Hommelpap, die momenteel te zien is in het Natuurmuseum.

Jonge merel slaapt op stuur van fietsJoep, waar slaap jij?
een vraag van Jaap

Joep: “Misschien zeggen je ouders wel eens ‘Ga naar je nest’ als ze vinden dat jij moet gaan slapen. Nou denk je zeker dat ik als merel ook in een nest slaap? Maar dat is niet zo. Mijn nest is alleen maar om eitjes in te leggen. Slapen doe ik op een tak van een boom. Met een pootje houd ik mij goed vast. Het andere pootje trek ik in, tussen mijn veren. Mijn hoofd draai ik opzij en dan stop ik mijn snavel onder een vleugel. Zo lijkt het net alsof ik onder een dekentje slaap. Welterusten!”

Kan een hommel bijten?
een vraag van Fien

Joep: “Een hommel heeft maar een klein mondje. Daar kan hij jou niet mee bijten. Als een hommel zich moet verdedigen kan hij wel steken met zijn angel, net als een bij of een wesp. Maar dat gebeurt alleen als ze worden aangevallen. Hommels zijn zelf meestal niet agressief. Laat ze maar lekker zoemen tussen de bloemen. Als je ze met rust laat doen ze niks.”

Hoe hoog springt een kikker?
een vraag van Loeki

Kikker springt verJoep: “Kikkers zijn meer verspringers dan hoogspringers. Met hun lange, gespierde achterbenen kunnen kikkers heel ver springen. Sommige soorten kikkers springen wel 20 keer zo ver als de lengte van hun lichaam. Dus een kikker van 10 centimeter springt dan 2 meter ver. Ze gaan daarbij niet zo hoog de lucht in. De gemiddelde Nederlandse coole kikker springt tot 50 centimeter hoog.”

Ik heet ook Joep. Waarom heet jij Joep?
een vraag van Joep

Joep: “Hé Joep, wat leuk dat wij dezelfde naam hebben. Weet je dat Joep is afgeleid van Jozef? Jozef is al eeuwenlang een populaire naam in Nederland. Bij jongens die na 1965 geboren zijn, zie je vaker dat ze Joep worden genoemd. In Nijmegen wonen op dit moment meer dan 320 Joepen. Veel hè?! Namen van merels worden hier niet geregistreerd. Ik ben natuurlijk beroemd als de enige echte Joep de Merel.”

tussenslidejoep

Zoemende bijWaarom zoemen bijen?
een vraag van Jonathan

Joep: “Dat komt omdat ze vliegen. Insecten moeten hun vleugels heel snel bewegen om te vliegen. Hierdoor gaat de lucht trillen. Dat trillen hoor je als gezoem. Hoe sneller de beweging van de vleugels, des te harder en hoger de zoemtoon die je hoort. Een bij beweegt ongeveer 200 keer per seconde met zijn vleugels, een mug wel 500 keer per seconde. Daarom klinkt het zoemen van een mug anders dan het zoemen van een bij.”

Waarom is de stad geen bos?
een vraag van Astrid

Joep: “De stad is volgebouwd met huizen, winkels en straten. Dat is handig om te wonen en boodschappen te doen en naar school te fietsen. Dan kan er geen echt bos zijn. Toch willen mensen graag natuur in de stad. Daarom zijn er plekken in de stad waar mensen bomen hebben geplant, zodat het een beetje op een bos lijkt. Daar kun je fijn wandelen en spelen. Alleen noemen we het dan een park.”

Hoe lang doe je dit al?
een vraag van Samra

Joep met vriendinnetjeJoep: “Het Natuurmuseum heeft mij speciaal gevraagd om antwoord te geven op vragen van kinderen. Dat doe ik alleen bij deze tentoonstelling ‘Merelmest, Miezemuizen, Hommelpap’. De tentoonstelling is geopend op 14 oktober 2016, dus toen ben ik ermee begonnen. Het duurt nog tot 12 februari. Daarna ga ik op zoek naar een leuk merelvrouwtje om samen van de lente te genieten.”

tussenslidejoep

Blauwe reiger vangt een vis

Waarom heeft een reiger zo’n lange snavel?
een vraag van Sofie

Joep: “Reigers eten heel graag vis. Daarom staan ze vaak met hun lange, dunne poten in het water. De vissen denken dat het rietstengels zijn. Als er dan een vis voorbij zwemt, pakt de reiger die vis razendsnel met zijn lange snavel onder water. Zo blijft zijn verenpak droog.”

Waarom zijn er grote en kleine vogels?
een vraag van Sep

Joep: “Dat is een goede vraag. Je moet begrijpen dat alle vogels bij elkaar niet één soort zijn, maar verschillende soorten. Bij zoogdieren heb je ook heel veel soorten. Die kunnen klein zijn, of juist heel groot. Denk maar aan een muis en een olifant. Dat heb je bij vogels ook. Van kleine vogels, zoals mussen of roodborstjes, tot grote vogels, zoals een arend of een reiger. Elke soort heeft zo zijn eigen grootte.”

Joep's turbo-petjeHé Joep, waarom heb jij een petje op?
een vraag van Norah, Renske, Priscilla en Meike

Joep: “Ik heb wel eens geprobeerd een hoed te dragen, maar dat was geen succes. Als ik ging vliegen, waaide de hoed steeds van mijn hoofd. Nu draag ik een petje, dat blijft beter zitten. En met die propeller op mijn petje ben ik alle andere merels te snel af! Ik noem het mijn turbo-petje. Ha ha ha!”

tussenslidejoep

Mus en vink

Hoeveel soorten vogels zijn er op straat?
een vraag van Elly

Joep: “Veel vogels wonen liever in het bos of bij het water. Maar in je eigen straat kun je ook heel wat vogels zien. Misschien heb je daar wel eens een koolmees gezien, of een roodborstje. Ook kun je er duiven zien, of eksters en kauwtjes. En vinken en mussen. Eigenlijk best veel dus. En wat dacht je van eh… een merel?!”

Joep, wat eet jij?
een vraag van Sun, Jaap en Lise Liv

Joep: “Ik vind allerlei dingen lekker. Pieren en slakken bijvoorbeeld. Die vind jij misschien vies, maar ik smul ervan. Fruit eet ik ook graag, zoals appels en bessen. Vooral die knaloranje lijsterbessen! Als je in de winter appels en rozijntjes buiten legt, kom ik zeker met mijn merelvriendjes naar jouw tuin. En een stukje brood gaat er ook altijd wel in.”

Hommel op bloemWaarom ruiken bloemen heerlijk?
een vraag van Norah

Joep: “Bloemen ruiken vaak lekker zoet. Dat is om insecten te lokken. Insecten weten dan dat ze nectar uit de bloem kunnen halen om te eten. Als de insecten van bloem naar bloem vliegen, nemen ze ook steeds een beetje stuifmeel mee van de ene bloem naar de andere bloem. Als de bloemen met stuifmeel ‘bestoven’ zijn, ontstaan er zaadjes na de bloei. Uit die zaadjes kunnen weer nieuwe planten groeien.

Voor bloemen is de geur dus belangrijk. Mensen vinden bloemen gewoon lekker ruiken.”

tussenslidejoep

Vos op een muurtje

Lopen er ‘s nachts vossen in de stad?
een vraag van Nandoo

Joep: “Ja, ‘s nachts lopen er weleens vossen in de stad. Omdat mensen steeds meer huizen bouwen, blijft er minder natuur over. Vossen vinden dat geen probleem, die gaan dan in de stad wonen.

Overdag vinden de vossen het te druk met al die mensen in de stad. Maar ‘s nachts als alle mensen slapen, komen de vossen tevoorschijn. Dan gaan ze eten zoeken. Vossen vangen muizen, maar ze eten ook restjes eten van mensen, zoals brood en friet.

Ik heb zelf gehoord dat mensen weleens vossen hebben gezien bij station Heijendaal en in Dukenburg en bij de weg naar de sluis van Weurt.”

Hoe kunnen vogels vliegen en mensen niet?
een vraag van Feline

Joep: “Als merel weet ik dat wel. Ik ben speciaal gebouwd om te vliegen. Als ik snel met mijn vleugels beweeg lijkt het net alsof ik mijzelf optil. Als ik mijn vleugels omlaag beweeg maak ik ze groot en zet ik mij af tegen de lucht. Als ik mijn vleugels omhoog beweeg draai ik ze een beetje en trek ik ze een beetje in. Anders werkt het niet, natuurlijk! Ook zijn mijn botten hol, zodat ze extra licht zijn. Mensen hebben geen vleugels, maar armen. En jullie botten zijn ook veel te zwaar om te vliegen.”

HalsbandparkietIn Amstelveen horen wij parkieten en in Nijmegen niet. Hoe komt dat?
een vraag van Bart en Lisa

Joep: “Je bedoelt zeker de halsbandparkiet! Dat is eigenlijk een kleine papegaai. Halsbandparkieten schreeuwen nogal hard. Als mensen genoeg hebben van hun halsbandparkiet laten ze die wel eens ontsnappen. 40 jaar geleden waren er al halsbandparkieten in het Vondelpark in Amsterdam. Toen er steeds meer parkieten kwamen hebben ze ook andere plaatsen opgezocht. Bijvoorbeeld Amstelveen, maar ook Den Haag en Rotterdam. Halsbandparkieten komen uit Afrika en Azië, maar nu komen ze ook voor in het westen van Nederland. In Nijmegen heb ik nog geen halsbandparkieten in het wild ontmoet.”

tussenslidejoep

Schoolplaat 'De vleermuis' (Collectie Centre Céramique, Maastricht)

Waarom kunnen vleermuizen vliegen en ik niet?
een vraag van Bjorn

Joep: “Vleermuizen hebben botjes in hun vleugels die precies lijken op de botjes van een hand. Maar in vergelijking met hun lijf zijn die botjes wel heel groot. Zo kan een vleermuis zijn vleugels heel ver uitslaan. Als jouw handen, in vergelijking met jouw lijf, net zo groot waren als bij een vleermuis, dan kon jij misschien ook wel vliegen. Of zie je ze soms vliegen? ;-)”

Zijn vogels in de stad bang voor auto’s?
een vraag van Relja

Joep: “Er zijn heel veel auto’s in de stad. Maar er zijn ook heel veel vogels in de stad. Vogels moeten wel oppassen voor auto’s, maar ik denk niet dat ze er bang voor zijn. Anders zouden alle vogels toch weggaan uit de stad. Ik kan het weten, want ik woon zelf in de stad.

Door al die auto’s zijn er ook heel veel verkeersborden. En weet je wat? Vogels gaan gewoon op een verkeersbord zitten alsof het een boom is.”

Een oude merelHoe oud word jij, muis?
Hoe oud word jij, hommel?
Hoe oud word jij, merel?

een vraag van Ian

Joep: “Een wilde muis die buiten leeft wordt 1½ jaar. Hij moet goed oppassen voor poezen en vossen of roofvogels. Een tamme muis wordt lekker gevoerd en goed verzorgd. Dan kan hij wel 4 jaar worden.

Bij hommels wordt een werkster 3 weken oud, maar een koningin 1 jaar. Daar heb ik ergens anders op deze pagina nog iets over verteld.

Merels worden meestal 5 of 6 jaar. De alleroudste merel is wel 21 jaar geworden! Ik hoop dat ik ook zoveel geluk heb om zo’n oude merelkerel te worden.”

Hoeveel spinnen zitten in het schuurtje?
een vraag van Atabey

Joep: “Als je goed gekeken hebt, heb je gezien dat er één spin in het schuurtje woont. In zijn spinnenweb vangt hij vliegen. Die eet hij op. Als je bij jou thuis ook een schuurtje hebt, zitten er vast ook spinnen. Als er een spin in je schuurtje woont, heb je minder last van hinderlijke vliegen.”

tussenslidejoep

HommelHoe lang leeft een hommel?
een vraag van Mellie

Joep: “Een hommelvolk ontstaat elk jaar opnieuw. Alleen een hommelkoningin houdt een winterslaap. Als de hommelkoningin in de lente wakker wordt, gaat ze eerst eten. Dan zoekt ze een plekje om een nest te maken, waar ze eitjes gaat leggen. Dit kan in het gras zijn, of onder bladeren, of soms in een oud muizenholletje.

Uit de eitjes komen kleine larfjes. Na tien dagen gaan deze larfjes zich verpoppen. Dat doen ze in een cocon, een soort slaapzakje. Verpoppen betekent dat de larfjes in een hommel veranderen.

Deze hommels, die uit de cocon komen, zijn werksters. Zij gaan nectar zoeken en het nest verder bouwen. Dan hoeft de koningin dat niet meer te doen. De koningin legt nu alleen nog maar eitjes. Werksters worden drie weken oud. Maar er worden steeds nieuwe werksters geboren. Aan het eind van de zomer worden ook mannetjes geboren. Die worden darren genoemd. Ook worden er dan jonge koninginnen geboren. De darren en de jonge koninginnen vliegen uit om te paren.

Daarna zoeken de jonge koninginnen een plekje voor hun winterslaap. Als een koningin in de lente weer wakker wordt, gaat ze eitjes leggen en zo ontstaat er weer een nieuw hommelvolk.”

LibelleHoe vliegen libellen zo snel?
een vraag van Roos

Joep: “Van alle insecten kunnen libellen het snelste vliegen. Libellen kunnen wel 50 kilometer per uur vliegen. Dat is net zo snel als een auto in de stad mag.

Libellen hebben vier sterke vleugels, die los van elkaar kunnen bewegen. Daardoor kan een libel heel snel vliegen. Maar ook stilstaan in de lucht. En recht omhoog en omlaag vliegen. Een libel kan zelfs achteruit vliegen! Daarom worden libellen ook wel eens helikoptertjes genoemd.

Het lange lijf van een libel is heel buigzaam. Daarmee kan een libel heel goed sturen. Wel handig als je zo hard gaat…”

Hoe komen er planten?
een vraag van Koen

Joep: “Planten groeien uit een zaadje. Zaadjes ontstaan als een bloem is uitgebloeid. Als de zaadjes op de grond terechtkomen, kunnen er nieuwe planten uit groeien.

Muis met koekjeZaadjes hebben soms pluisjes. Dan worden ze door de wind of door een kind heel ver weggeblazen. Andere zaadjes hebben haakjes. Dan blijven ze hangen aan de vacht van een dier. Later vallen ze weer op de grond. Sommige zaadjes zitten in een vrucht, zoals een bes of een appel. Dan worden zaadjes ook wel pitjes genoemd. Als vogels besjes eten poepen ze de pitjes weer uit. Daar groeit dan ook weer een plantje uit.”

Waar leeft de muis?
een vraag van Guus

Joep: “Een muis kan bijna overal leven. In een huis of in de tuin. In het bos of op de boerderij. Als hij maar lekker eten kan vinden. Muizen vinden heel veel dingen lekker. Zoals kaas en broodkruimels. Maar ook nootjes en worst. En net als veel kinderen zijn muizen dol op hagelslag en pindakaas. In de natuur eten muizen meestal zaadjes en nootjes, maar ook besjes, slakken en insecten.

Behalve lekker eten wil de muis ook een veilig plekje om te slapen. Binnen in huis heeft de muis soms een holletje achter een muur, of onder de vloer. Buiten graaft een muis een holletje onder de grond, of hij gaat in een holle boom wonen.”

tussenslidejoep